Ankete katılan her 10 gazeteci kadından 7’si ayrımcılık bildirdi
Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 160 kadın gazeteciyle yaptığı araştırmada, katılımcıların yüzde 70,9’u cinsiyeti nedeniyle ayrımcılık yaşadığını veya kısmen yaşadığını belirtti. Kadınların anlatımları; haber paylaşımından terfiye, ücretlerden bakım sorumluluklarına kadar uzanan eşitsizlikleri ortaya koydu.
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu, “Gazeteci Kadınların Yaşadığı Cinsiyet Ayrımcılığı ve Şiddet Araştırması–2026” başlıklı çalışmasını 20 Kasım’da yayımladı.
Yaklaşık iki ay süren çevrimiçi ankete 160 kadın gazeteci katıldı. Araştırmada, kadınların iş yaşamındaki deneyimleri hem sayısal veriler hem de kendi anlatımlarıyla ele alındı. Komisyon, bulguları 2018’de 221 kadın gazetecinin katıldığı çalışmayla da karşılaştırdı.
Ayrımcılık, haberin kime verileceğinde de ortaya çıkıyor
Cinsiyeti nedeniyle ayrımcılığa uğradığını söyleyenlerin oranı yüzde 51,3, “kısmen” yanıtı verenlerin oranı ise yüzde 19,6 oldu. İki yanıt birlikte değerlendirildiğinde oran yüzde 70,9’a ulaştı.
Katılımcılar; siyaset ve spor haberlerinin erkeklere yönlendirilmesini, önemli kararların kendileri yerine erkek meslektaşlarıyla görüşülmesini ve mesleki yeterliliklerinin sorgulanmasını anlattı. Bir kadın gazeteci, deneyimini şöyle aktardı:
“Özel haberlerimi getirdiğimde haberi erkek muhabire vererek ‘Sen takip edemezsin’ denilmesi.”
Araştırmada kadınların yaklaşık üçte biri, meslekte yükselememesini cinsiyet ayrımcılığıyla ilişkilendirdi.
Aynı iş, farklı ücret ve daha fazla çalışma baskısı
İlgili sorulara verilen yanıtlarda şu bulgular öne çıktı:
| Katılımcıların bildirdiği deneyim | “Evet” ve “kısmen” yanıtlarının toplamı |
|---|---|
| Cinsiyet nedeniyle ayrımcılık yaşama | %70,9 |
| Erkek meslektaşlarına göre daha az ciddiye alınma | %61,2 |
| Başarılı görülmek için erkeklerden daha fazla çalışma | %52,8 |
| Aynı veya benzer işi yapan erkeklerden düşük ücret alma | %38,8 |
Kadınların anlatımlarında, erkek çalışanların hatalarının daha kolay tolere edilmesi ve kadınların gelirinin “ev ekonomisine destek” olarak görülmesi de yer aldı.
Şiddetin kaynağında yöneticiler ilk sırada
Şiddetin kaynağına ilişkin soruyu yanıtlayan 121 kadından 55’i yöneticisini, 35’i ise çalışma arkadaşını işaret etti. Mobbing, psikolojik şiddet ve sözlü şiddet, anlatımlarda öne çıkan başlıklar oldu.
Yaşanan şiddeti duyurmaya ilişkin soruya yanıt veren 142 kadından yalnızca 18’i, yaşadığını duyurduğunu belirtti. Şiddet deneyimini TGS ile paylaşmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 88,2 olarak aktarıldı.
Sendika, bu sonucu kendi açısından da değerlendirerek kadın gazetecilerin şiddet karşısında başvurabileceği bir kurum olarak yeterince yer edinemediğini ifade etti.
Ev içi emek ve bakım yükü mesleğe de yansıyor
Ev işleri ve çocuk bakımının eşit paylaşılmasına ilişkin soruya yanıt veren 120 kadından 74’ü, sorumlulukların eşit dağılmadığını söyledi. Destek almaya ilişkin soruda ise kadınların yüzde 76’sı bu yükler için destek almadığını belirtti.
Katılımcılar, iş görüşmelerinde çocuk sahibi olup olmayacaklarının sorulmasını, annelik nedeniyle görevlerinin sınırlandırılmasını ve ev içindeki sorumlulukların mesleki yaşamlarını zorlaştırmasını anlattı.
TGS: Eşit ücret, güvenli çalışma ve etkili başvuru mekanizmaları
Komisyon; işe alım, ücretlendirme, görev dağılımı ve terfide eşitlik sağlanmasını istedi. Mobbing, taciz ve şiddete karşı bağımsız ve güvenilir başvuru mekanizmaları kurulması; yaşadıklarını bildiren kadınların işten çıkarma veya görev değişikliği gibi misillemelere karşı korunması talep edildi.
Kreş ve bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kadınların yönetimde eşit temsili ve LGBTİ+ gazeteciler için güvenli çalışma koşulları da talepler arasında yer aldı. Komisyon, sekiz yıl önce dile getirilen sorunların önemli bölümünün hâlâ sürdüğünü vurguladı.
Etiketler: TGS, kadın gazeteciler, cinsiyet ayrımcılığı, mobbing, eşit ücret, basın emekçileri, toplumsal cinsiyet eşitliği









