75 milyon dolarlık satış ve belediyenin hakkı tartışılıyor
İzmir’in yıllardır çözülemeyen kent sorunlarından Basmane Çukuru, TMSF tarafından 75 milyon dolar muhammen bedelle ihaleye çıkarıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, yüzde 30’luk sözleşmesel hakkının satılmadığını ve bu hak karşılığında bağımsız bir hizmet binası yapılmasının öngörüldüğünü açıkladı. Kültürpark Platformu ise protokolün kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
İzmir’in merkezinde, Kültürpark yakınındaki Basmane Çukuru için yeni bir satış süreci başladı. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü için belirlediği muhammen bedel 75 milyon dolar.
Gazete Yenigün’ün aktardığına göre, ihale 2 Aralık 2026’da yapılacak. Satışın duyurulmasının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin alandaki hakkının ne olacağı ve kamu yararının nasıl korunacağı tartışma konusu oldu.
75 milyon dolar neyin bedeli?
İzmir Büyükşehir Belediyesi, tartışmalar üzerine yaptığı açıklamada ihaleyi kendisinin düzenlemediğini ve belediyeye ait bir hakkın satılmadığını bildirdi.
Belediyenin açıklamasını yayımlayan Öncü Şehir’e göre, satışa çıkarılan bütünlük, ilgili şirketlere ait haczedilmiş taşınmazlar ile bunlara bağlı sözleşmelerden oluşuyor.
Belediye, 75 milyon dolarlık muhammen bedelin kendi yüzde 30’luk hakkına biçilen bir satış bedeli olmadığını belirtti. Muhammen bedel, ihale öncesinde belirlenen tahmini değeri ifade ediyor; nihai satış bedeli ise ihale sonucunda belli olacak.
Yüzde 11 ve yüzde 30 arasındaki fark ne?
Belediyenin açıklamasında, kamuoyunda birbirine karıştırılabildiği belirtilen iki ayrı orana yer verildi.
Gazete Yenigün’ün aktardığı açıklamaya göre, belediyenin tapudaki payı yüzde 11. Bunun yanında belediyenin geçmişteki kat karşılığı inşaat ilişkisinden doğan yüzde 30’luk sözleşmesel hakkı bulunuyor.
Başka bir ifadeyle belediye, yüzde 11’lik tapu payı ile projeden kaynaklanan yüzde 30’luk hakkın aynı hukuki kavramlar olmadığını söylüyor.
Belediye binası öngörülüyor
Büyükşehir Belediyesi, 10 Eylül 2026 tarihli protokolle sözleşmesel hakkının bağımsız bir hizmet binasına dönüştürülmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Açıklamaya göre toplam 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanının yüzde 30’una karşılık gelen 31 bin 200 metrekarelik alan, diğer yapılardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrılmış belediye hizmet binası şeklinde düzenlenecek. Bu rakam arsanın yüzölçümünü değil, hesaplamada esas alınan inşaat alanını ifade ediyor.
Belediyenin aktardığı koşullara göre yatırımcının yapıyı, ruhsatın alınmasından itibaren 900 gün içinde tamamlaması; belediyeye ayrıca bedel yüklenmeden teslim ve tapu işlemlerinin gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Yükümlülükler için banka teminat mektubu ve sözleşmesel güvenceler de planlanıyor.
Bununla birlikte ihale ilanının yayımlanması, binanın yapıldığı veya belediyenin bütün haklarını fiilen elde ettiği anlamına gelmiyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağı, ihale ve sonrasındaki proje, ruhsat, inşaat ve tapu işlemlerine bağlı olacak.
Kültürpark Platformu protokolü görmek istiyor
Satış kararına tepki gösteren Kültürpark Platformu ise sürecin kamu yararı açısından yeniden değerlendirilmesini ve TMSF ile yapılan protokolün ayrıntılarının açıklanmasını talep etti.
Cumhuriyet’in haberine göre, platform, alanın geleceğine ilişkin hukuki sürece de dikkat çekerek belediyenin kamu lehine olabilecek bütün hukuki imkânları kullanması gerektiğini savundu.
Platformun değerlendirmeleri ve belediyenin hakların korunduğu yönündeki açıklaması karşı karşıya duruyor. Bu nedenle protokolün ve eklerinin kamuoyunun incelemesine açılması, koşulların bağımsız biçimde değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Basmane Çukuru neden yıllardır gündemde?
Alan, geçmişte belediye garajı olarak kullanılıyordu. Bölgede Ege Dünya Ticaret Merkezi yapılması için 1990’lı yıllarda başlayan süreçte projenin temeli 1998’de atıldı. Ancak planlara ilişkin davalar ve sonraki hukuki ve mali sorunlar nedeniyle proje tamamlanamadı.
Yıllar içinde alan için birden fazla ihale ve proje girişimi gündeme geldi. 2016’daki ihalede 80 milyon dolarlık teklif verilmiş, ancak proje yine hayata geçirilememişti. T24’ün aktardığına göre, Folkart Yapı 2019’da sözleşmede belirlenen işe başlama süresinin tamamlanmasının ardından projeyi TMSF’ye iade ettiğini açıkladı.
Böylece İzmir’in merkezindeki alan, yıllar boyunca çözülemeyen bir mülkiyet, planlama ve kamu yararı tartışmasının simgesi hâline geldi.
İzmir’in yanıt bekleyen soruları
Yeni ihaleyle birlikte gözler yalnızca satış bedeline değil, alanın geleceğine de çevrildi. Belediye binasına ilişkin güvencelerin kapsamı, protokolün ayrıntıları, yapılaşmanın çevreye etkisi ve kentlilerin sürece nasıl katılacağı hâlâ kamuoyunu ilgilendiren başlıklar.
İzmir açısından mesele, yıllardır boş kalan alanın değerlendirilmesinin yanında, bu sürecin şeffaf, denetlenebilir ve kent yararını gözeten bir biçimde yürütülmesi.
Etiketler: Basmane Çukuru · İzmir · TMSF · İzmir Büyükşehir Belediyesi · Kültürpark · Kent hakkı · Ege Dünya Ticaret Merkezi











