Sağlık bütçesi ve sermaye göçü tartışması
Kaliforniya seçmeni, milyarderlerden tek seferlik yüzde 5 servet vergisi alınmasını öngören teklifi 3 Kasım’da oylayacak. Destekçiler sağlık hizmetlerine kaynak yaratılmasını savunurken karşıtları, zenginlerin eyaletten ayrılmasının kamu gelirlerini azaltacağını öne sürüyor.
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde milyarderlerin servetini vergilendirmeyi amaçlayan 40 numaralı teklif, 3 Kasım 2026 seçimlerinde seçmenlerin önüne gelecek.
Kaliforniya’nın resmî seçmen rehberine göre, düzenleme milyarderlerden bir defaya mahsus yüzde 5 servet vergisi alınmasını öngörüyor. Henüz yürürlükte olmayan teklif, gelir eşitsizliği ve kamu hizmetlerinin finansmanı tartışmasını seçim gündeminin merkezine taşıdı.
Vergi kimleri kapsayacak?
Resmî yasama analizine göre, teklif 1 Ocak 2026’da Kaliforniya’da ikamet eden milyarderleri kapsıyor. Verginin 2027’de ödenmesi, ek maliyet karşılığında ödemelerin beş yıla yayılabilmesi öngörülüyor.
Gayrimenkuller, emeklilik gelirleri ve emeklilik hesapları genel olarak vergi kapsamının dışında tutuluyor. Düzenleme yıllık kazanca uygulanan bir gelir vergisi değil; kapsama giren net serveti esas alan tek seferlik bir vergi niteliğinde.
Hedef sağlık hizmetlerine kaynak yaratmak
CalMatters’ın seçmen rehberine göre, girişimin öncüsü sağlık çalışanları sendikası SEIU-UHW, yaklaşık 200 milyarderi etkilemesi beklenen vergiyle beş yılda yaklaşık 100 milyar dolar toplanabileceğini savunuyor.
Destekçiler, federal sağlık finansmanındaki kesintiler karşısında hastanelerin ve düşük gelirli insanların sağlık hizmetlerine erişiminin korunması gerektiğini belirtiyor. Öngörülen 100 milyar dolar, kesinleşmiş bir tahsilat değil, kampanyanın gelir beklentisi.
Gelirin yüzde 90’ının sağlık hizmetlerine; kalan bölümünün eğitim, gıda yardımı ve verginin idaresiyle ilgili giderlere ayrılması planlanıyor.
Bazı milyarderlerin taşınması gündemde
Vergiye yönelik itirazların başında, varlıklı kişilerin eyaletten ayrılabileceği ve Kaliforniya’nın gelecekteki gelir vergisi tahsilatının azalabileceği görüşü geliyor.
Business Insider’ın Stanford ekonomistlerinin çalışmasından aktardığına göre, araştırmacılar Larry Page, Sergey Brin ve Peter Thiel’in de aralarında bulunduğu yedi milyarderin ikamet için esas alınan tarihten önce ayrıldığına ilişkin haberleri inceledi. Ancak çalışma, taşınmanın tek başına vergi bakımından ikamet durumunu kesinleştirmediğini de vurguluyor.
Dolayısıyla bugün eyalet dışında ev satın almak veya şirket taşımak, teklif kabul edilirse otomatik vergi muafiyeti anlamına gelmiyor.
Zuckerberg’den farklı hazırlık
Milyarderlerin tepkisi de tek yönde değil.
Associated Press’in haberine göre, Mark Zuckerberg, olası servet vergisi ödemesini şirket üzerindeki kontrolünü kaybetmeden karşılayabilmesine imkân sağlayan bir hisse düzenlemesi için Meta yönetimiyle anlaştı. Düzenleme kapsamında Zuckerberg, öngörülemeyen koşullar dışında sekiz yıl Kaliforniya’da kalmayı da taahhüt etti.
Kamuya ne kadar gelir sağlayacak?
Eyaletin bağımsız yasama analizi, birkaç yıla yayılan on milyarlarca dolarlık geçici gelir bekliyor. Buna karşılık milyarderlerin davranış değişikliklerinin yıllık gelir vergisi tahsilatını 1 milyar doların altında bir tutarda azaltabileceğini değerlendiriyor.
Tahsilatın büyüklüğü; servet değerlemelerine, hisse fiyatlarına ve mükelleflerin atacağı adımlara bağlı olacak.
Teklifin kaderi yalnızca kendi oylamasına da bağlı olmayabilir. Resmî rehber, aynı pusuladaki 41 veya 42 numaralı tekliflerin daha fazla “evet” oyu alması durumunda, düzenlemeler arasında hukuki çatışma doğabileceği ve servet vergisinin yürürlüğe girmesinin engellenebileceği uyarısını yapıyor.
Etiketler: Kaliforniya, ABD, Servet vergisi, Milyarderler, Gelir eşitsizliği, Sağlık hizmetleri, Mark Zuckerberg, Sergey Brin, Larry Page











