“Yüzde 100 kabul için yüzde 120 çaba gerekiyor”
Almanya’nın Göç, Mülteciler ve Uyumdan Sorumlu Devlet Bakanı Natalie Pawlik, Türkiye’den işçi göçünün başlamasının üzerinden 65 yıl geçmesine rağmen Türk kökenlilerin hâlâ ırkçılık ve ayrımcılıkla karşılaştığını söyledi. Başbakan Friedrich Merz ise Türk işçilerin Almanya’nın sanayisini ve refahını inşa etmeye katkılarını vurgularken yabancı düşmanlığına karşı uyarıda bulundu.
Almanya ile Türkiye arasında işgücü alım anlaşmasının imzalanmasının 65. yılı, ülkede yaşayan milyonlarca Türkiye kökenlinin tarihsel katkılarını ve bugün karşılaştıkları ayrımcılığı yeniden gündeme taşıdı.
Alman hükümetinin Göç, Mülteciler ve Uyumdan Sorumlu Devlet Bakanı Natalie Pawlik, Rheinische Post gazetesine verdiği demeçte, Türk kökenlilerin topluma uyum sağlamadıkları yönündeki tartışmalara karşı çıktı. Pawlik, Almanya’da kabul görmek için diğerlerinden daha fazla çaba harcamak zorunda kalan insanların sorununu entegrasyon eksikliğiyle açıklamanın yanlış olduğunu belirtti.
Pawlik’in sözleriyle, “Yüzde 100 kabul görmek için yüzde 120 çaba göstermek zorunda olan biri kötü uyum sağlamış değildir; kötü muamele görüyordur.”
Pawlik, Türkiye kökenlilerin ev ararken, iş başvurularında ve eğitim hayatında ayrımcılıkla karşılaşabildiğine dikkat çekti. Aradan onlarca yıl geçmesine rağmen insanların Almanya toplumuna ait olup olmadıklarının hâlâ sorgulanmasını eleştirdi.
Merz: Türk işçiler Almanya’nın refahının inşasına katkı sundu
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de 20 Ekim’de Berlin’de düzenlenen 65. yıl töreninde Türkiye’den gelen işçilerin ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimindeki rolünü vurguladı.
Merz, ilk kuşak işçilerin Almanya’nın sanayi altyapısının kurulmasına ve bugünkü refah düzeyinin oluşmasına önemli katkı sağladığını belirtti. Türkiye’den gelen göçün Almanya’yı yalnızca ekonomik açıdan değil, kültür, bilim ve mutfak alanlarında da zenginleştirdiğini söyledi.
Başbakan, ilk kuşak göçmenlerin çocukları ve torunlarının Almanya’nın toplumsal yaşamında önemli yer edindiğini belirterek futbolcu İlkay Gündoğan, yönetmen Fatih Akın ve BioNTech’in kurucuları Uğur Şahin ile Özlem Türeci gibi isimleri örnek gösterdi.
Ancak Merz’in konuşması yalnızca başarı hikâyelerine odaklanmadı. Almanya’daki yabancı düşmanlığını eleştiren Başbakan, göçmenlerin uzun yıllardır ülkeye katkıda bulunmalarına rağmen hâlâ dışlanabildiklerini kabul etti.
Merz, Mölln, Solingen ve Hanau’daki ırkçı saldırıları ve aşırı sağcı Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) örgütünün cinayetlerini hatırlattı. Yabancı düşmanlığının özgür toplumlar için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirterek aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin “tersine göç” yaklaşımını da eleştirdi.

1961’de başlayan göç, Almanya’nın toplumsal tarihini değiştirdi
Almanya ile Türkiye arasındaki işgücü alım anlaşması 30 Ekim 1961’de imzalandı. Savaş sonrası ekonomik büyüme döneminde işgücü ihtiyacı duyan Batı Almanya, Türkiye’den işçi alımına yöneldi.
Başlangıçta geçici çalışma ve geri dönüş anlayışıyla tasarlanan bu göç hareketi, zamanla kalıcı yerleşime ve aile birleşimlerine dönüştü. Almanya Başbakanlığı’nın verilerine göre 1961-1973 yılları arasında Türkiye’den yaklaşık 870 bin kişi Almanya’ya gitti; bunların yaklaşık yarısı daha sonra Türkiye’ye döndü.
Bugün Almanya’da üç milyondan fazla Türkiye kökenli insan yaşıyor. Bu topluluk, ülkenin ekonomik, kültürel ve toplumsal yaşamının önemli bir parçası hâline gelmiş durumda.
İlk kuşak göçmenler ağır sanayi, fabrikalar ve üretim hatlarında çalışırken sonraki kuşaklar eğitim, bilim, sanat, spor, siyaset ve iş dünyasında farklı alanlarda yer edindi. Buna karşın tarihsel katkıların kabul edilmesi, ayrımcılık sorununun ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
“Uyum” tartışmasının ötesinde eşitlik meselesi
Pawlik, Almanya’da entegrasyon politikalarının geçmişe kıyasla geliştiğini; dil ve uyum kursları, mesleki diplomaların tanınmasına yönelik destekler ve eğitim fırsatlarının bu süreçte önem taşıdığını belirtti. Bununla birlikte mevcut entegrasyon altyapısının korunması ve sürdürülebilir biçimde finanse edilmesi gerektiğini vurguladı.
Merz de entegrasyonun hem yeni gelenlerin hem de toplumun ortak sorumluluğu olduğunu söyledi. Demokratik değerlere bağlılık beklentisinin karşısında, Almanya’da yaşayan insanların kökenlerinden bağımsız olarak eşit fırsatlara ve aidiyet duygusuna sahip olabilmeleri gerektiğini ifade etti.
Pawlik ve Merz’in açıklamaları, Almanya’nın göç tarihindeki çelişkiyi bir kez daha ortaya koydu: Türkiye kökenli kuşakların ülkenin refahına ve kültürel yaşamına yaptığı katkılar resmî düzeyde takdir edilirken, günlük yaşamda ayrımcılık ve dışlanma sorunları devam ediyor.
65 yıl önce işgücü ihtiyacını karşılamak üzere başlayan göç, bugün Almanya tarihinin ayrılmaz bir parçası. Ancak bu ortak tarihin eşit yurttaşlık ve gerçek aidiyetle tamamlanması, yalnızca göçmenlerin değil, toplumun tamamının sorumluluğu olmaya devam ediyor.
Kaynaklar: DW Türkçe, 20 Ekim 2026; Almanya Başbakanlığı; Deutschlandfunk.











