Hiçbir blok çoğunluğa ulaşamadı
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan parlamento seçiminin ardından yayımlanan ilk sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen blok ile Gadi Eisenkot’un öncülüğündeki muhalefetin hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamadığını gösterdi. Kesin olmayan tahminlere göre Arap partileri hükümet görüşmelerinde belirleyici bir ağırlık kazanabilir.
İsrail’de seçmenler, 120 üyeli parlamento Knesset’in yeni üyelerini belirlemek için 27 Ekim Salı günü sandık başına gitti. Oy verme işlemi yerel saatle 22.00’de sona erdi; televizyon kanalları sandıkların kapanmasının ardından ilk çıkış anketlerini yayımladı.
Reuters’ın aktardığına göre, başlıca kanalların ilk tahminlerinde eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülüğündeki muhalefet bloğu 52–53, Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen partiler ise yaklaşık 50 sandalye elde ediyor.
Hükümet kurmak için 120 sandalyeli parlamentoda genellikle en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu tablo, ilk tahminlere göre taraflardan hiçbirinin tek başına çoğunluğa ulaşamadığına işaret ediyor.
Sandık çıkış anketleri kesin seçim sonucu değil. Oy sayımı ilerledikçe partilerin ve blokların sandalye sayıları değişebilir.
Likud ilk sırada, muhalefet bloğu önde
İsrail’de seçmenler başbakanı doğrudan seçmiyor; parti listelerine oy veriyor. Bu nedenle bir partinin birinci çıkması, liderinin otomatik olarak hükümeti kuracağı anlamına gelmiyor.
Israel Hayom’un derlediği ilk çıkış anketlerine göre, devlet televizyonu KAN 11, Netanyahu’nun Likud Partisi’ne 25, Eisenkot’un Yashar Partisi’ne 21 sandalye öngördü.
Aynı tahminde Netanyahu’yu destekleyen blok 50, Eisenkot’un öncülüğündeki muhalefet bloğu 53 sandalyede kaldı. Arap partileri için toplam 17 sandalye öngörüldü.
Diğer kanalların ilk tahminlerinde de rakamlar farklılaşsa da genel tablo benzerdi: Likud ilk sırada görünürken, hiçbir blok hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Bazı kanallar daha sonra tahminlerini güncelledi.
Netanyahu’nun karşısındaki isim kim?
Seçimin öne çıkan iki ismi, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot oldu.
Netanyahu, Likud Partisi’nin lideri olarak mevcut sağ ve aşırı sağ ortaklarıyla iktidarını sürdürmeye çalışıyor. Eisenkot ise Yashar Partisi’nin lideri olarak Netanyahu karşıtı muhalefetin başlıca isimlerinden biri.
Associated Press’in seçim değerlendirmesine göre, yarış Netanyahu’nun uzun siyasi geleceği açısından kritik bir sınav olarak görülüyor. Ancak İsrail’de hükümetin kim tarafından kurulacağı, yalnızca iki liderin aldığı desteğe değil, seçim sonrasındaki koalisyon görüşmelerine de bağlı.
Arap partileri neden önemli?
İlk tahminlerde İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun olarak desteklediği Arap partilerinin toplam sandalye sayısı, iki ana blok arasındaki denge açısından dikkat çekti.
Bununla birlikte Arap partilerinin alacağı oyların doğrudan Eisenkot’a ya da Netanyahu’ya hükümet kurduracağı söylenemez. Olası destek, hangi partilerin birlikte çalışmayı kabul edeceğine ve müzakerelerde nasıl bir anlaşma sağlanacağına bağlı.
Associated Press’in aktardığına göre, Arap partilerinin desteği olası bir azınlık hükümeti denkleminde önem kazanabilir. Ancak büyük blokların liderleri seçim öncesinde bu partilerle ortaklık konusunda mesafeli açıklamalar yaptı.
Gazze savaşı ve 7 Ekim’in ardından ilk seçim
Bu seçim, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın öncülüğündeki saldırıların ve ardından başlayan Gazze savaşının ardından yapılan ilk İsrail genel seçimi.
Kampanyada 7 Ekim’de yaşanan güvenlik ve istihbarat başarısızlıklarının sorumluluğu, Gazze’deki savaş, rehinelerin durumu ve bölgesel güvenlik politikaları öne çıktı.
Seçim sonucu yalnızca İsrail’de hükümetin kim tarafından kurulacağını değil, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’ya yönelik politikaların nasıl şekilleneceğini de yakından ilgilendiriyor.
Bununla birlikte Netanyahu’ya karşı muhalefetin güçlenmesi, Filistin meselesinde otomatik olarak köklü bir politika değişikliği anlamına gelmiyor. Le Monde’un seçim değerlendirmesinde, Eisenkot’un da bağımsız bir Filistin devletine karşı çıktığına ve başlıca siyasi aktörler arasında bu konuda önemli ortaklıklar bulunduğuna dikkat çekiliyor.
Kesin sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Reuters’ın seçim sürecine ilişkin haberine göre, oyların sayımına ilişkin tablonun 30 Ekim’e kadar netleşmesi, resmî sonuçların ise 4 Kasım’da yayımlanması bekleniyor.
Kesin sonuçların ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, parti temsilcileriyle görüşerek hükümet kurma ihtimalinin en yüksek olduğunu düşündüğü ismi görevlendirecek. Görevlendirilen ismin koalisyon kurmak için uzatmayla birlikte 42 güne kadar süresi olabilecek.
Görüşmelerden sonuç alınamaması hâlinde başka bir isme görev verilmesi ya da ülkenin yeniden seçime gitmesi de olasılıklar arasında.
Etiketler: İsrail seçimleri · Binyamin Netanyahu · Gadi Eisenkot · Knesset · Gazze · Filistin · Ortadoğu











