Türkiye’nin ihracatı da etkileniyor
Avrupa Birliği’nin temmuzda uygulamaya koyduğu daha dar ithalat kotaları, Avrupa çelik piyasasında maliyet ve tedarik baskısını artırıyor. Düzenleme Avrupalı üreticileri korumayı hedeflerken, çelik kullanan sanayi kuruluşları ve Türkiye gibi ihracatçı ülkeler açısından yeni güçlükler yaratıyor.
Avrupa Birliği’nin çelik ithalatını sınırlayan yeni düzenlemesi, üreticiyi koruma hedefiyle sanayinin uygun maliyetli ham madde ihtiyacını karşı karşıya getiriyor. İthalat seçeneklerinin daralması fiyatları yukarı yönlü desteklerken, zayıf talep daha yüksek zamların önünde engel oluşturuyor.
The Munich Eye’ın Boston Consulting Group değerlendirmesine dayandırdığı haberine göre, düzenlemenin uygulanmaya başlamasından bu yana Kuzey Avrupa’da sıcak haddelenmiş rulo çelik fiyatları yüzde 6 yükseldi.
Bu oran, bütün çelik ürünlerinde veya Avrupa’nın tamamında aynı fiyat artışının yaşandığı anlamına gelmiyor. Sıcak haddelenmiş rulo çelik; otomotiv parçaları, profil ve çeşitli sanayi ürünlerinde kullanılan önemli bir ara ürün.
Kota üzerindeki ithalata yüzde 50 vergi
Avrupa Komisyonunun açıklamasına göre, 1 Temmuz 2026’da uygulanmaya başlayan sistem, gümrüksüz ithalat kotalarını 2024 referansına göre yaklaşık yüzde 47 azaltıyor. Kota üzerindeki ithalata uygulanan vergi ise yüzde 50’ye çıkarılıyor.
Yıllık gümrüksüz kota yaklaşık 18,3 milyon ton olarak belirlenmiş durumda. Bu miktarın aşılması ithalatın tamamen yasaklanması anlamına gelmiyor; ilgili kotanın üzerindeki ürünlerin giriş maliyetini artırıyor.
Komisyon, düzenlemenin gerekçesini küresel üretim fazlasının Avrupa çelik sanayisine verdiği zararı sınırlamak olarak açıklıyor.
Fiyatlar yükselse de talep zayıf
EUROMETAL’in yayımladığı 22 Ekim tarihli sektör değerlendirmesi, daralan kotaların yüksek enerji maliyetleri ve zayıf taleple birlikte piyasayı baskıladığını gösteriyor.
Değerlendirmede, 19 Ekim itibarıyla sıcak haddelenmiş rulo çeliğin fabrika çıkış fiyatı Almanya’da ton başına 750 avro, İtalya ve Polonya’da 740–750 avro aralığında aktarılıyor.
Ancak üreticilerin daha yüksek fiyat taleplerini satışlara yansıtması kolay değil. Aynı değerlendirmeye göre durgun talep, kısa vadede zamları sınırlıyor. Dolayısıyla piyasanın yönünü yalnızca ithalat kotaları değil, enerji giderleri ve siparişlerin seyri de belirliyor.
Türkiye açısından ne değişiyor?
Yeni sistem, AB’ye çelik satan Türk üreticilerini de ilgilendiriyor. EUROMETAL, kota değişikliklerinin Türkiye dahil Avrupa’ya ihracat yapan ülkeler için maliyet baskısını ve tedarik belirsizliğini artırdığını belirtiyor.
Türk ihracatçıları açısından ürün bazındaki kota miktarları, kullanım durumu ve sevkiyatın zamanlaması daha önemli hale geliyor. Kota dışına düşen bir sevkiyatın yüksek vergiyle karşılaşması, Avrupa pazarındaki rekabet gücünü etkileyebilir.
Avrupa’daki çelik üreticileri için koruma sağlayan düzenlemenin, çeliği girdi olarak kullanan işletmeler açısından daha pahalı tedarik riski yaratması ise tartışmanın diğer boyutunu oluşturuyor. Nihai ürün fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı, sektörlerin bu maliyeti müşterilerine aktarabilmesine bağlı olacak.
Etiketler: Avrupa Birliği · Çelik · İthalat kotası · Türkiye ihracatı · Sanayi · Gümrük vergisi · Avrupa ekonomisi











