UYAP kayıtları nasıl kötüye kullanılıyor?
Alman basınına yansıyan araştırmaya göre, bazı Türk vatandaşlarının Almanya’da siyasi takibata uğradıklarını göstermek amacıyla Türkiye’de rüşvet karşılığında haklarında ceza soruşturması başlatılmasını sağladığı öne sürülüyor. Bir aracının soruşturma, ev araması ve iddianame için 800 avro istediği; Almanya’ya kaçak geçişi de kapsayan paketlerin ise 6 bin avrodan başladığı belirtiliyor.
Almanya’da yayımlanan Die Zeit gazetesinin araştırması, Türkiye’den yapılan bazı iltica başvurularında kullanılan belgelerin nasıl hazırlandığına ilişkin ciddi iddiaları gündeme taşıdı. Habere göre, bazı kişiler Almanya’da siyasi baskı gördüklerini kanıtlamak ve iltica başvurularını desteklemek amacıyla Türkiye’de gerçek ceza soruşturmaları başlatılmasını sağlıyor.
İddialara göre bu işlemler, rüşvet karşılığında hareket eden savcılar ve aracı kişiler üzerinden yürütülüyor. Başlatılan soruşturmalar Türkiye’nin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’ne (UYAP) kaydedildiği için dosyalar, ilk bakışta resmî yargı kayıtları olarak görünüyor.
Die Zeit’ın haberini BirGün ve başka yayın organları da aktardı. Ancak haberdeki iddialar, bütün Türk iltica başvurularının bu yöntemle yapıldığı anlamına gelmiyor.
TikTok ve Telegram üzerinden teklif edildiği öne sürülüyor
Haberde aktarılan bilgilere göre, söz konusu hizmetler TikTok ve Telegram gibi sosyal medya platformları üzerinden sunuluyor. Die Zeit muhabirlerinin potansiyel müşteri gibi iletişim kurduğu sağlayıcılardan biri, 800 avro karşılığında soruşturma başlatılması, ev araması yapılması ve iddianame hazırlanmasını içeren bir paket teklif etti.
Aynı kişinin, bu yöntemle oturma izni alınabileceğini ileri sürdüğü ve Hamburg ile Berlin’de memnun müşterileri bulunduğunu iddia ettiği aktarıldı. Almanya’ya kaçak geçişi de kapsayan paketlerin fiyatının ise 6 bin avrodan başladığı belirtildi.
Haberde ayrıca başka bir sağlayıcının, yöntemin kullanılmaması yönünde uyarıda bulunduğu ve Türkiye’ye dönülmesi hâlinde açtırılan soruşturmaların ciddi sorunlara yol açabileceğini söylediği kaydedildi.
İddia edilen yöntem nasıl işliyor?
Die Zeit’ın araştırmasına göre süreç, kişinin sosyal medyada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı eleştiren bir paylaşım yapmasıyla başlayabiliyor.
İddiaya göre, bu paylaşım gerekçe gösterilerek rüşvet karşılığında bir ceza soruşturması başlatılıyor ve dosya UYAP’a kaydediliyor. Böylece kişi, Almanya’daki iltica başvurusu sırasında Türkiye’de hakkında yürütülen bir soruşturmayı siyasi takibat gördüğünün kanıtı olarak sunabiliyor.
Buradaki temel sorun, bir yargı kaydının sistemde gerçekten bulunmasıyla o kaydın başvurucunun iddia ettiği siyasi baskıyı bağımsız biçimde kanıtlamasının aynı şey olmaması. Bir soruşturmanın resmî sisteme kaydedilmiş olması, tek başına kişinin siyasi nedenlerle zulüm gördüğünü veya iltica şartlarını karşıladığını göstermiyor.
BAMF gerçek kayıtların kötüye kullanılmasından endişeli
Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), daha önce sahte UYAP internet siteleri üzerinden sunulan belgelerle ilgili dolandırıcılık vakalarıyla karşılaşıyordu. Bu siteler, gerçek sistemin görünümünü taklit ederek sahte kayıtların gerçekmiş gibi gösterilmesine imkân veriyordu.
Die Zeit’ın haberine göre son dönemdeki iddialar farklı bir soruna işaret ediyor: Sahte bir internet sitesi üzerinden belge üretmek yerine, gerçek yargı sisteminde yer alan kayıtların kötüye kullanılması.
BAMF Daire Başkanı Patrick Schmidtke, iltica başvurularını değerlendiren görevlilerin çok sayıda tutarsızlıkla karşılaştığını belirtti. Bu durum, başvurularda sunulan belgelerin doğrulanmasını daha da önemli hâle getiriyor.
Almanya’da yaklaşık 140 bin Türk vatandaşının başvurusu
Haberde verilen verilere göre, Türk vatandaşları Almanya’da iltica başvurusu yapan en büyük gruplar arasında üçüncü sırada bulunuyor. 2021’den bu yana yaklaşık 140 bin başvuru yapıldığı aktarılıyor.
Türk vatandaşlarının başvurularındaki koruma oranının 2020’de yüzde 43 seviyesindeyken yaklaşık yüzde 12’ye gerilediği belirtiliyor. BAMF ise her başvurunun kendi koşulları ve sunulan kanıtlar çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirildiğini vurguluyor.
Bu veriler, başvuruların tamamının sahte olduğu veya her başvurunun aynı gerekçeyle reddedildiği şeklinde yorumlanmamalı. İltica değerlendirmesinde kişinin bireysel durumu, karşılaşabileceği riskler ve sunduğu kanıtlar belirleyici.
“Gerçekten zulüm görenlere de inanılmayabilir” uyarısı
Frankfurt’ta görev yapan uzman Kamil Taylan, bu tür yöntemlerin gerçek nedenlerle iltica başvurusu yapan kişilere zarar verebileceği uyarısında bulundu. Taylan’a göre sahte veya manipüle edilmiş kanıtların yaygınlaşması, gerçekten siyasi baskı gören kişilerin anlatımlarına duyulan güveni de zedeleyebilir.
Almanya’daki yargı süreçlerinde biriken dosyalar da dikkat çekiyor. Habere göre Gelsenkirchen İdare Mahkemesi’nde, reddedilen Türk vatandaşlarının iltica başvurularına ilişkin davalara bakan iki daire bulunuyor. Mahkemede sonuçlanmayı bekleyen dava sayısının 685 olduğu belirtiliyor.
Sahte kanıt iddiaları, gerçek iltica gerekçelerini ortadan kaldırmıyor
Die Zeit’ın araştırması, bazı aracıların iltica süreçlerini ticari bir faaliyete dönüştürdüğü iddiasını gündeme getiriyor. Böyle bir yöntemin gerçekten kullanılması, hem yargı sisteminin güvenilirliği hem de Almanya’daki iltica başvurularında sunulan kanıtların değerlendirilmesi açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Öte yandan, bazı başvurularda sahte veya manipüle edilmiş belgelerin kullanıldığı iddiası, Türkiye’de siyasi baskı veya zulüm riskiyle karşı karşıya olan herkesin başvurusunu geçersiz kılmaz. Her kişinin durumu ayrı değerlendirilmelidir.











