Kanada’nın muhafazakâr eyaletlerinden Alberta’da halk, eyaletin ülkeden ayrılması için bağlayıcı bir referandum yapılıp yapılmaması konusunda oy kullanıyor. Tartışmanın arka planında petrol gelirlerinin paylaşımı, çevre politikaları ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada’ya yönelik tutumu bulunuyor.
Kanada’nın yaklaşık 5 milyon nüfuslu Alberta eyaletinde düzenlenen danışma oylaması, ülkenin birliği açısından önemli bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Oylamada halka, Alberta’nın Kanada’dan ayrılması konusunda bağlayıcı bir referandum düzenlenmesini isteyip istemedikleri soruluyor.
Petrol ve doğal gaz kaynakları bakımından zengin olan Alberta’da bazı kesimler, eyaletin gelirlerinin Kanada’nın diğer bölgeleri için kullanılmasına tepki gösteriyor. Federal hükümetin çevre politikaları ve enerji sektörüne yönelik uygulamaları da ayrılıkçı görüşleri güçlendiren başlıca nedenler arasında yer alıyor.
Trump’ın etkisi tartışılıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce Kanada’nın ABD’nin 51’inci eyaleti olması gerektiği yönündeki açıklamaları ve iki ülke arasındaki ticaret gerilimi, Alberta’daki ayrılık tartışmalarına da yansıdı.
Kanada’da bazı çevreler, ABD’deki Cumhuriyetçi siyasi aktörlerin Alberta’daki ayrılıkçılara destek verdiğini öne sürüyor. Kanada basınında yer alan haberlere göre, Alberta’dan bazı ayrılıkçı isimler Washington’da ABD Dışişleri Bakanlığı temsilcileriyle görüştü. Görüşmelerde eyaletin petrol ve su kaynaklarına ABD’nin olası erişiminin de ele alındığı bildirildi.
Alberta Başbakanı Danielle Smith ise eyaletin Kanada’nın bir parçası olarak kalmasını desteklediğini, ancak halkın görüşünü açıklama fırsatı bulmasını istediğini belirtiyor. Kanada Başbakanı Mark Carney de Alberta’nın ülkeden ayrılmasına karşı çıkıyor ve mevcut dönemde böyle bir referandum tartışmasının yanlış zamanda yapıldığını savunuyor.
Bağımsızlığa destek sınırlı
Haberde aktarılan kamuoyu yoklamalarına göre, Alberta halkının yaklaşık yüzde 70’i Kanada’nın parçası olarak kalmayı desteklerken, bağımsızlık referandumu yapılmasını isteyenlerin oranı yüzde 20’nin biraz üzerinde.
Ayrılık tartışmalarının ekonomik sonuçları da gündemde. Uzayan belirsizliğin eyaletten yatırım ve iş gücü kaybına yol açabileceği değerlendiriliyor.
Kanada’da bağımsızlık tartışmaları daha önce de yaşandı. Fransızca konuşulan Quebec eyaletinde 1980 ve 1995’te yapılan bağımsızlık referandumlarında halk ülkeden ayrılmayı reddetmişti. Ancak Quebec’teki hareket daha çok dil ve kültürel kimlik üzerinden şekillenirken, Alberta’daki ayrılıkçılığın merkezinde doğal kaynak gelirleri ve ekonomik politikalar bulunuyor.











